رسانه
رسانه

ویرگول



فکری

درخواست حذف اطلاعات

مینایی امروز گفت مخت شده. پسندیدم تعبیرش را، توصیف گویایی از فکری این روزهاست. گفت از اول مخت بود، در این مورد نیز با او هم نظرم فقط با افزودن این قید که قبلا وضع یکم گهگاه رخ می داد ولی به تازگی دائمی بوده.

فکری من نمی دانم خوب است یا بد؟ نشاط بخش است یا دردناک؟ زمان مند است یا بی زمان؟ بسته به مکان است یا لامکان؟ خونابه است یا لکه؟ پایانش ذهنم است یا جسمم؟ اصلا دارد یا مسمتر خواهد بود؟ عفونتش تمام بدنم را فرا خواهد گرفت یا فقط به ذهنم محدود می ماند؟ تابو است یا ؟ مستهجن است یا مستمسک؟ مجالی برای تولید تخمک های ذهنی جدید خواهد بود یا فقط وج های شه ام؟ پنهانش کنم یا عیانش؟ با نوار بهداشتی بپیچمش یا نوار غیربهداشتی؟ اصلا بپیچمش یا روانش کنم؟ ن بمانم که بگذرد یا روال روزمره در پیش گیرم؟ دارو و پزشک مختص خود دارد یا باید رفت سراغ خوددرمانی؟ اصلا مگر بیماری است که درمان بخواهد؟ خوش اخلاقم می کند یا بداخلاق؟ غریزی است یا اکتس ؟ تی است یا فرا تی؟ است یا فرا ؟ خیالی است یا واقعی؟ قاعدگی است یا یدگی؟ منشا اندرونی دارد یا بیرونی؟ فیزیولوژیک است یا سایکولوژیک؟ سوسیولوجیکال است یا پولیتیکال؟ تلقینی است یا حقنه ای؟ طبیعی است یا غیرطبیعی؟

پاسخ هیچ یک از این سوالات را نمی دانم؛ فقط می دانم که فکری در فکری است.

پی نوشت یک: اگر به نظرتان بی شرمانه و توهین آمیز بود ببخشایید. تا جایی که حواسم بوده سعی متن عاری از سوگیری های تی باشد.

پی نوشت دو: هرگونه برداشت فکری، تحلیل، نشانه شناسی و .. از این پست آزاد است.

پی نوشت سه: از هرگونه ، توهین، تمس ، هم فکری، کامنت و ... استقبال می شود.




نخواهندگی

درخواست حذف اطلاعات

روبروی من نشسته بودند، یعنی من به پشت آنها نشستم. آنها نشسته بودند که من نشستم. آن سان نشسته بودند که گویی جز «خود» اغیار و اعصار و اعمال هیچ است. نه فقط به من که به همه ی نشستگان پشت کرده بودند، پشت به نشسته آدم ها ولی روی به رونده آدم ها بودند. اشارت ضمنی آغوش آن ها نفی هر تملک خواهی دیگری بود، جز دیگری تمنای دیگری نداشتند.

ادامه مطلب



فلسفه ملال

درخواست حذف اطلاعات

ملال چیست؟ چه زمانی ایجاد می شود؟ چرا اینچنین است؟ چرا بدان گرفتار می شویم؟ چگونه بر ما مستولی می شود؟ چرا نمی توان با نیروی اراده بر آن غالب شد؟ تفاوت ملال و افسردگی چیست؟ تفاوت ملال و بی علاقگی چیست؟

ملال پدیده ای متعلق به دوران مدرنیته است، ملال امتیاز انسان مدرن است، وقتی ساختارهای سنتی معنا را درهم ش تیم ملال را ساختیم. بعید نیست بی اینکه بدانیم گرفتار ملال باشیم و گاهی بی اینکه دلیلش را بدانیم این حال بر ما چیره شود. ملال «فرسایش ناب» است که تاثیری نامحسوس دارد و به تدریج فرد را به ویرانه ای تبدیل می کند که دیگران نمی فهمند و در واقع خود آن فرد هم نمی فهمد. ملال غیرانسانی نیز هست؛ چون معنا را از زندگی انسان می رباید، یا اینکه جلوه ای از این واقعیت است که چنین معنایی حضور ندارد.

ملال را با مصرف موادمخدر، الکل، سیگار، اختلالات تغذیه، بی بندوباری ، ویرانگری، افسردگی، ستیزه جویی، خشونت، دشمنی، خودکشی، رفتارهای پرخطر و مواردی اینچنینی مرتبط می دانند و آمارها نیز موید این ارتباط است.

ملال با فقدان معنا همراه است و فقدان معنا برای ی که به آن دچار شده مشکلی جدی است. ملال از غم در چهره گرفته تا از دست رفتن معنای زندگی را شامل می شود. اغلب از ی که از ملال می نالد می خواهیم خود را جمع و جور کند، قدر زندگی اش را بداند، ضعیف نباشد، انسان های بیچاره تر از خود را ببیند و شکرگزار باشد، نیمه پر لیوان را ببیند، غر نزند ولی گفتن چنین جملاتی به انسانی ملول همان قدر درست است که به کوتوله ای دستور بدهیم قدش را بیشتر کند.

ملال همواره عنصری انتقادی است چون این ایده را بیان می کند که یک موقعیت مشخص یا کل هستی عمیقا ما را ناراضی می کند. افزایش ملال به معنای این است که جامعه یا فرهنگ که حامل معناست دچار نقصی جدی است. ما دیگر چندان از تشویش رنج نمی بریم، بلکه بیشتر گرفتار ملالیم. یا به زبان هایدگر «تشویق دیگر چندان تشویش انگیز نیست، ولی ملال هر روز ملال انگیزتر می شود».


فلسفه ملال


ادامه مطلب



تسلی بخشی های دوست

درخواست حذف اطلاعات

دوباتن یکی از ویژگی های رفیق را این دانسته که آن قدر مهربان است که در مقایسه با اکثر مردم، بخش بیشتری از وجود ما را بهنجار می داند. ما به هنگام گفتگو با دیگران بسیاری از نظرات و کارهای خود را به دلایلی مثل زننده بودن، مایوسانه بودن، احمقانه بودن، بودن، تابو بودن یا احساساتی بودن مخفی می کنیم ولی مواردی اینچنینی را با رفیق خود مطرح می کنیم. هر قدر در مقابل دیگران مجبور به خودسانسوری هستیم ولی در مقابل رفیق ابایی از بیان خود واقعی مان نداریم. ما رفیقان خود را نه فقط به دلیل مهربان و سرگرم کننده بودنشان بلکه شاید مهم تر از آن، به دلیل اینکه خود واقعی ما را می فهمند انتخاب می کنیم. چنین رفیقی نقش مهمی در زندگی ما خواهد داشت ولی اگر به هر دلیلی چنین رفیقی را از دست دادیم آنگاه چه باید کنیم؟

دوباتن تجربه ی میشل مونتنی فیلسوف فرانسوی را نقل می کند که چنین شرایطی را تجربه کرد، مونتنی رفیق فیلسوفی داشت به نام لابوئسی که بر اثر بیماری درگذشت. فقط لابوئسی بود که تصویر واقعی مونتنی را می شناخت، در حالی که مونتنی بخش عمده ای از وجود خودش را از مردم پنهان می کرد اما در نزد لابوئسی خودش بود.

مونتنی بعد از مرگ لابوئسی دیگر هرگز در دوستی هایش رنگ رضایت را به خود ندید ولی سرانجام راه جبران این فقدان را یافت. مونتنی روی به نوشتن همان حرف هایی آورد که فقط به لابوئسی می گفت. کت به نام «مقالات» در هزار صفحه نوشت که شرح احوال و نظرات شخصی اش درباره ی همه چیز بود. در قالبی جدید خود واقعی خود را بازآفرینی کرد، همان کارکردی که رفیقش برایش داشت اینک کتاب و نوشتن داشت. همان طور که در مصاحبت با تنها رفیقش خود واقعی اش بود، حال روی صفحه ی کاغذ هم خودش شد.

البته واکنش دیگران به نظرات و سخنان بی اش در کتاب «مقالات» قابل پیش بینی بود، همگان او را سرزنش د چون گفتار و نظرات او را نابهنجار تلقی می د اما مونتنی برای قضاوت آنها اهمیتی قائل نبود، از ناسازه ی نمایش ژرف ترین ابعاد خود به بیگانگان در کتابفروشی ها آگاه بود. مونتنی نوشت: «بسیاری از چیزهایی را که نمی خواهم به طور خصوصی به ی بگویم به همگان می گویم و برای شناختن مرموزترین افکارم وفادارترین دوستانم را به بساط کتابفروشی ها حواله می دهم». متن های بسیاری به این خاطر نوشته شده اند که نویسندگانش ی را برای حرف زدن پیدا نکرده اند. نوشتن راهی برای کاهش احساس تنهایی است، متن هایی که حاصل تنهایی نویسنده اش هستند می توانند احساس تنهایی ما را هم کاهش دهند.




کتاب ساختار و کارکرد شکده ها

درخواست حذف اطلاعات

امروز محدثه جلیلی هم ی سابق، همکار و به قول خودش دوست اجباری فعلی پرسید چرا درباره کتابای دیگران می نویسی ولی درباره کتاب خودت نمی نویسی؟

فی البداهه و به شوخی گفتم چون کتاب خودمو نمیخونم! هرچند نین یده چنین جو بهش دادم ولی بعدش که به سوالش بیشتر فکر دیدم بیراه نگفتم.

حالا که یادم انداخت «ساختار و کارکرد شکده ها» را هم به اون فهرست چندتا کتاب مز فی که قبلا گفتم بیفزایید. کتاب موضوع نامانوس و نامحبوبی داره و جذ تی برای خواننده نخواهد داشت, فقط افرادی که سر و کارشان با شکده هاست شاید انگیزه خواندن همچین کت را داشته باشن. شکده ترجمه مفهوم تینک تنک think tank هست که به فارسی اتاق فکر، شگاه و هیئت شه ورزی هم ترجمه شده. میشه گفت شکده ها نهادهایی هستن حدفاصل مراکز پژوهشی و ساختار قدرت, یا حلقه اتصال پژوهشگران و سیاستگذاران.

کتاب پنج فصل داره:

کلیاتی درباره شکده ها، پیدایش و رشد شکده ها در جهان، ساختار سازمانی شکده ها، مدیریت شکده ها و نتیجه گیری.

حسام الدین آشنا رئیس مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری هم به عنوان رئیس یکی از معدود شکده های ایرانی مقدمه ای با عنوان « شکده ها و سیاستگذاری عمومی» برای کتاب نوشته. مقدمه آشنا برخلاف توییت هاش مبهم و کنایی نیست و سرراسته!

کتاب با همکاری عیال جان و دوستان گرام سجاد فتاحی و روح الله قاسمی نوشته شده. انتشارات علمی و فرهنگی با مشارکت مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری زمستان سال نود و شش منتشرش کرد. دویست و چهار صفحه هست و ارزش نداره هفده هزار تومان جش کنید.

طرح روی جلدش هم که بیشتر میخوره برای کتاب آیین سخنرانی دیل کارنگی باشه تا کت درباره شکده ها! هرچی زور زدیم که جناب ناشر طرح جلد رو عوض کنه نشد که نشد, در هر حال به چشم خطاپوش خودتون عفو کنید.

تو پست قبلی درباره میشل مونتینی نوشتم, اوشون در معرفی کتابش مقالات یا جستارها خطاب به مخاطبش اینطوری نوشته: «از د دور است تو سرگرم سخنی چنین سبک و بیهوده شوی. پس خدا به همراه». چه توصیف و توصیه ای بهتر ازین درباره کتاب ما.

کتاب ساختار و کارکرد شکده ها



در جستجوی زمان از دست رفته

درخواست حذف اطلاعات

وقتی دوست رندی (در معنای حافظی کلمه) داشته باشی که مهریه اش یک جلد کلام الناس مارسل پروست باشد کنجکاو می شوی که حتما «در جستجوی زمان از دست رفته» را بخوانی. ولی در مواجه با حجم چهارهزار صفحه ای ترجمه فارسی این کتاب هفت جلدی به ناچار باید سراغ گزیده ای رفت که نادره مترجمی مثل مهدی سح ازین مجموعه انتخاب کرده. برای تنبل هایی که تاب خواندن متن کامل کتاب را ندارند انتخاب گزیده هایی از عین جملات کتاب را ار عمل گرایانه ایست. مهدی سح در مقدمه این گزیده نوشته: «می گویند کتاب خوان ها دو دسته اند، آنهایی که جستجو را خوانده اند و آنهایی که نه». سح تاریخ نوشتن مقدمه را بیست و هفت داد ماه هزار و سیصد و هشتاد و چهار ذکر کرده یعنی دقیقا روزی که دور اول انتخابات ریاست جمهوری نهم برگزار شد، گویی سح می دانست از این روز به بعد از دست رفتن زمان ها در این ملک شتاب بیشتری خواهد گرفت.

خواندن همین گزیده هم باعث ایجاد ولع برای خواندن متن کامل «در جستجوی زمان از دست رفته» می شود ولی قدرت تنبلی همچنان غالب بر ولع خواندن است، در نهایت با فرافکنی این ولع به کت از آلن دوباتن با نام «پروست چگونه می تواند زندگی شما را دگرگون کند» شاید بشود این میل را تسکین داد.


در جستجوی زمان از دست رفته


ادامه مطلب



احتمال تکثیر کفن پوش پاستور

درخواست حذف اطلاعات

[منتشر شده در شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی]

16 بهمن 1396 فردی کفن پوش و با سلاح سرد سعی کرد با عبور از گیت های امنیتی خیابان پاستور خود را به مجموعه ی ریاست جمهوری برساند ولی با شلیک گلوله ی مأموران حفاظتی به پایش متوقف شد. هرچند این مورد به دلیل تیراندازی صورت گرفته خبری شد اما همه روزه نمونه های متعددی از این افراد وجود دارند که وقتی با موانع حفاظتی در مقابل بیت ی، مجلس، ریاست جمهوری و قوه قضاییه مواجه می شوند صبر از دست داده و با عصبانیت و گاه خشونت سعی می کنند مسیر را باز کنند. پیش از این هم خودسوزی های متعددی در مقابل مجلس و ریاست جمهوری صورت گرفته بود و مسلما این اولین و آ ین مورد نیست.

وقتی فردی در مقابل بیت ی، ریاست جمهوری، مجلس و قوه قضاییه دست به خشونت یا خودزنی می زند تمردان و حتی رسانه ها و افکار عمومی دلیل آن را مسائل شخصی و دلایل فردی می دانند و تقریباً به اتفاق خشونت ورزی آن فرد را ناموجه تلقی می کنند، یعنی همه ی دلایل و عوامل به سطح فردی و روان شناختی تقلیل پیدا می کند و بیش از آنکه چرایی این اتفاقات در ساختار ، اجتماعی و اداری کشور جسته شود در زندگی شخصی و مشکلات روانی آن فرد خاص معرفی می شود. شاید بتوان موارد منفرد و محدود این چنینی را تقلیل به وضعیت روان شناختی و مشکلات شخصی افراد داد ولی وقتی موارد متعددی از آن ها رخ می دهد علت را باید در سطح اجتماعی، و سازمانی ریشه ی کرد.

ادامه مطلب



درس های فروید برای زندگی

درخواست حذف اطلاعات

لذتی که در کتابخوانی شبانه هست در خواب و حتی همخوابگی شبانه نیست. هرچند همین جمله در نگاه فرویدی به شدت معنی داره ولی بعد خوندن همچین کت جز با چنین ادبیاتی نمیشه نوشت. خیلی از بنیان های نظرات فروید امروزه پذیرش سابق رو نداره ولی همچنان میشه خوانش هایی از فروید ارائه داد که برای زندگی کارسازه. این سومین کت هست که از مجموعه کتابهای «مدرسه زندگی» خوندم و همگی هم جذاب و مفید به فایده.




نمایشگاه کتاب

درخواست حذف اطلاعات

انتخاب های امسالم از نمایشگاه کتاب از نظر موضوعی نسبت به سال های قبل تفاوت هایی داشت. تا پارسال کتاب هایی خارج از موضوع جامعه شناسی، علوم و تاریخ کمتر می خواندم ولی از امسال علاوه بر اینکه رمان بیشتر می خوانم؛ سراغ موضوعات جدیدی رفته ام. دو کتاب دیگر هم بود که بلافاصله دوستان به امانت ستاندند تا از ع یادگاری نمایشگاه محروم شوند.

امروز عباس کاظمی دوست داشتنی را هم بعد سال ها دوباره دیدم و کتاب از نردبان تا سایه بان اش را هم یدم. این چهارمین کت خواهد بود که از ایشان خواهم خواند. هرچند بخش هایی از نسخه الکترونیکی ایده های خیابانی امین بزرگیان را هم چند سال پیش خوانده بودم ولی سبک نوشتاری و تحلیلی اش به گونه ای است که مجاب شدن برای ید نسخه چاپی کتابش راحت است. شاید نظرم اشتباه باشد ولی فکر می کنم سبک نوشتاری (نه وما تحلیلی) عباس کاظمی و امین بزرگیان در مورد زندگی روزمره ایرانی شباهت های زیادی به هم دارد.

کتاب سفرنامه مبارکه شاهنشاهی مظفرالدین شاه را هم که نمی شد رفیق آیدین فرنگی باشی و ن ی!

فلسفه پول زیمل را هم که چند سالی بود می شنیدم چند مترجم مختلف در دست ترجمه دارند بالا ه با ترجمه شهناز مسمی پرست منتشر شد. احتمالا ترجمه اش مثل تمام ترجمه های کتاب های کلاسیک با نقدهای تندی مواجه خواهد شد ولی در هر حال همت او ستودنی است و باید قدردانش بود.

ساختارهای اجتماعی اقتصاد بوردیو هم کتاب مهمی است که چون ناشری تی آنرا منتشر کرده گمنام مانده وگرنه به نظرم در بین چند کت که پارسال و امسال از بوردیو منتشر شده مهم تر است.




چگونه رنج بکشیم

درخواست حذف اطلاعات

مشخصات کتاب

چگونه رنج بکشیم، کریستوفر همیلتون، سما قرایی، تهران: نشر هنوز، چاپ دوم، 1396.


خواندن کتاب های انتخ از نمایشگاه را با کتاب دیگری از مجموعه ی کتاب های «مدرسه ی زندگی» ادامه دادم. ویژگی این کتاب ها آن است که موضوعاتی به ظاهر شخصی و روانی را با رویکردی بیشتر فلسفی بررسی کرده اند و به همین دلیل روان تلقینی ها و تقلیل گرایی های رویکرد روانشناسی در آنها دیده نمی شود. فیلسوفان وقتی سراغ موضوعات روزمره می روند حرف هایشان فوق العاده جذاب است. برخی از نکات مفید این کتاب را با شما به اشتراک می گذارم:

1. آدمی در دورانی که دچار اندوه و مشکلاتی است تمایل و نیاز دارد از طریق گفتگو با دوستان و نزدیکانش تجربه ی خود را با آنها در میان بگذارد، این امر که می توان آنرا همان درددل دانست باعث شکل گیری گفتگوی همدلانه خواهد شد و به یام آلام فرد اندوهگین کمک می کند ولی باید این نکته را هم در نظر داشت که بنیان رفاقت بر شادی و تجربیات خوش زندگی است و تداوم طولانی مدت این درددل ها حتی اگر با بهترین و همد ل ترین رفیق هم باشد پس از مدتی باعث آزردگی و در نهایت تز ل بنیان رفاقت طرفین خواهد شد. به قول هانا آرنت در میان گذاشتن خوشی به یقین بر درددل و بازگو ناخوشی ها ارجحیت دارد. شادی است که حرف می آورد، نه غم. گفتگوی دو رفیق از این نظر از سایر گفتگوهای انسان ها متمایز است که سرشار از لذت و شادی است.

اگر فرد رنجور از غم و غصه هایش زیاد سخن بگوید تبدیل به آینه ی دق خواهد شد، لذا یکی از چیزهایی که به هنگام رنجوری به آن نیاز داریم خوشی و شادی رفاقت است و باید بکوشیم رفاقت مان را در خوشی حفظ کنیم؛ نه اینکه با تمرکز بر ناخوشی غصه بخوریم و این غصه ها را به دوستانمان هم منتقل کنیم. باید به یاد داشته باشیم که این شادمانی است که روح ما و دوستی مان را تغذیه می کند نه غم و ناراحتی. باید به رنج خندید.




خودمردم نگاری هویت ی

درخواست حذف اطلاعات

مشخصات کتاب

خودمردم نگاری هویت ی: چگونه هویت انسان ایرانی به عنوان پژوهشگر یا انسان ی شکل می گیرد؟، نعمت الله فاضلی، تهران: نشر تیسا، 1396.


شناختم از جامعه شناسان خوب ایرانی اغلب از وبلاگ هایشان شروع شد و اساسا یکی از شاخص هایم از یک جامعه شناس ایرانی خوب، وبلاگ نویس بودنش است. یکی از این خوبانی که ابتدا مجازی می شناختمش نعمت الله فاضلی بود و به تدریج که کتاب هایش هم منتشر شد از همان سبک نوشتار جذاب و متمایزش در کتاب هایش هم لذت بردم. اخلاقش هم مثل وبلاگش صمیمی و خودمانی است و همان گونه که با شور و شوق حرف می زند همان گونه هم می نویسد. بینش جامعه شناختی عجیبی دارد و بدیهی ترین و روزمره ترین موضوعات و پدیده های جامعه را به گونه ای می بیند و می نویسد که باید آن ها را کشف خود فاضلی دانست. از مهم ترین تمایزاتش با سایر جامعه شناسان/انسان شناسان ایرانی تاکیدش بر روش مردمنگاری است که به خوبی در تمام نوشته هایش ملموس است. در ایران اساتید ی زیادی هستند که در خارج از کشور درس خوانده اند ولی هیچ کدام مثل فاضلی سفرنامه مفصل هفتصد صفحه ای با بینش جامعه شناختی و روش مردمنگارانه ننوشته اند. این کتاب جدید فاضلی هم از دیگر تمایزات و خلاقیت هایش است.

این کتاب زندگی نامه یا خاطرات فاضلی نیست، به قول خودش تجربه اش از فوت و فن های انسان ی در ایران است. با وجودی که به خاطر خواندن وبلاگ و سایر کتاب های فاضلی اغلب مطالب این کتاب برایم آشنا بود ولی روشمند و تجمیع تمام اشارات قبلی فاضلی به خودش در این کتاب آنرا خواندنی کرده است.




مذمت کتاب در مدح عشق

درخواست حذف اطلاعات

مشخصات کتاب

در مدح عشق، گفتگوی آلن بدیو و نیکلاس ترونگ، ترجمه بابک داو ناه، هوشنگ افتخاری راد، تهران: نشر چشمه، چاپ دوم، 1396.

معرفی کتاب های مز ف هم به اندازه معرفی کتاب های خوب مفید است! مخصوصا اینکه وقتی کت به دلایلی مثل حجم اندک، قیمت پایین، طرح روی جلد جذاب، نویسنده نامدار و ناشر خوب فریبنده هم باشد. اغلب از ید کتاب هایی که حاصل مصاحبه هستند اکراه دارم ولی این یک مورد را موقع ید دقت ن و به خاطر اسم آلن بدیو و اعتبار نشر چشمه یدم ولی الان که خواندمش بیش از پیش مطمئن شدم که نباید کتاب مصاحبه ای ید و فقط باید متن تالیفی را کتاب دانست؛ مصاحبه فقط در حد همان انتشار در مجله و رو مه مناسب است.

البته اگر می گویم این کتاب مز ف است مطمئنا نظر شخصی من است که بعد از خواندن کتاب های متعدد درباره عشق دیگر متن مصاحبه ای برایم حرف جدیدی ندارد حتی اگر بدیو باشد. قبلا نیز همین جا نوشتم که کتاب دلایل عشق هری فرانکفورت هم مز ف است و فریب تبلیغات و تمجیدهای رسانه ای را نخورید، حالا این هم دومین کتاب با موضوعی مشابه است که از نظر من در ردیف دلایل عشق قرار می گیرد.

از کتاب بدیو ترجمه دیگری با عنوان در ستایش عشق توسط انتشارت ققنوس منتشر شده که حواستان باشد همین کتاب است.





چگونه سلامت عاطفی داشته باشیم

درخواست حذف اطلاعات

مشخصات کتاب

چگونه سلامت عاطفی داشته باشیم، آلیور جیمز، ترجمه سما قرایی، نشر هنوز، چاپ سوم، 1396.

این کتاب از مجموعه ی «مدرسه زندگی» خلاف کتاب های قبلی خیلی به دلم ننشست. شاید بیشتر از همه بدین خاطر که خلاف کتاب های قبلی بعد اجتماعی و فلسفی اش کمتر بود و بیشتر با رویکردی روانشناختی نوشته شده بود. به خصوص که نویسنده بین رویکردهای روانشناختی هم معتقد به رویکردی است که دوران کودکی را شکل دهنده ی اصلی رفتار در دوران بزرگسالی می داند، به همین دلیل جای جای کتاب ارجاع به دوران کودکی است که به نظرم خیلی اغراق آمیز است و وما نمی توان تمام رفتار افراد در بزرگسالی را ریشه در شرایط دوران کودکیشان دانست.

علیرغم این ولی نکات مثبتی هم داشت:

1. هیچ انسانی تمام مدت و از تمام لحاظ سلامت عاطفی ندارد. بیشتر آدمیان فقط از برخی جهات سلامت عاطفی دارند و آن هم تازه گاهی اوقات؛ نه همیشه. افرادی که از لحاظ عاطفی به راستی سالم باشند خیلی نادرند.

2. سلامت عاطفی با سلامت روانی فرق دارد.

3. سلامت عاطفی را نباید با رضایت از زندگی یا رفاه و بهروزی یا حتی شادکامی اشتباه گرفت. شادکامی معمولا ح ی گذراست.

4. عناصر کلیدی سلامت عاطفی پنج دسته اند: بینش آفرینی، زندگی در زمان حال، روابط سیال و دوسویه، اص ، بازیگوشی و سرزندگی.




عشق نهان

درخواست حذف اطلاعات

مشخصات کتاب

طاهره طاهره ی عزیزم: نامه های غلامحسین ساعدی به طاهره کوزه گرانی، تهران: نشر مشکی، چاپ پنجم، 1396.


غلامحسین ساعدی روانپزشک، نمایشنامه نویس، نویسنده و مردم نگار چهره های شناخته شده هستند ولی چهره دیگری هم از او وجود داشت که 24 سال پس از مرگش آشکار شد، وقتی که نامه های او به طاهره کوزه گرانی پیدا شد. نامه هایی که ساعدی از 18 سالگی می نوشته. در این کتاب 41 نامه از ساعدی به طاهره منتشر شده ولی احتمالا نامه های دیگری هم بوده که ساعدی نوشته و ارسال نکرده و یا به دست طاهره نرسیده و نشانی از آنها نیست.

ارزش این نامه ها بیش از جنبه ادبی آنها به ابعاد روانشناختی و توصیف های دقیقی است که عاشق تجربه می کند، به خصوص که این عشق نهان هم باشد. در تمام طول عمر 50 ساله ی ساعدی حتی نزدیک ترین دوستان و برادرش هم نمی دانستند که این نویسنده ی نامدار عاشق است. ساعدی در سال 1364 در فرانسه مرد، 24 سال پس از او وقتی طاهره در تبریز چشم از جهان بست؛ نامه های ساعدی از پستوی خانه ی طاهره بیرون آمد.

در این نامه ها ساعدی روانپزشک مدام از ذهن آشفته، روح ملول و جسم خسته اش می گوید که ارمغان احساسش به طاهره است، عشقی نجیبانه که مثل تمام نمونه های تمام عیارش به وصال نمی انجامد و تا ابد یاد آن برای عاشق باقی می ماند. در این نامه ها ساعدی عاشق مثل تمام عشاق تصویری آرمانی و خیالی از دختری مغرور و بی اعتنا ساخته که در تمام لحظات زندگی همراه اوست و لحظه ای نمی تواند از فکر او رهایی یابد. هرقدر که ساعدی احساساتی، عاشق و وابسته ی طاهره است اما طاهره به نظر می رسد زنی مستقل، عقلانی، در پی تحصیلات و حسابگر است که هر قدر هم ساعدی ماس می کند اما او جز معدود دفعاتی پاسخی به نامه های او نمی دهد.

ادامه مطلب



روانشناسی سخنرانی های

درخواست حذف اطلاعات

این روزها که اکثر ملت با استفاده از تعطیلات رفتن مسافرت شایدم مرقد! من بست نشستم خونه و مقاله ای حدودا نه هزار کلمه ای از ماروین زونیس علوم شیکاگو با موضوع روان شناسی سخنرانی های رو ترجمه می کنم. زونیس برای پژوهشگران انقلاب ی و مسائل ایران چهره شناخته شده ای هست، ازش دو کتاب درخشان «ش ت شاهانه» و «نخبگان ایران» به فارسی ترجمه شده.

از هفت سال پیش تصمیم به ترجمه این مقاله گرفته بودم ولی تنبلی و مشغله تا امروز عقبش انداخت تا اینکه بالا ه با همکاری موثر عیال جان و فرصت تعطیلات ی می تونم این چند روزه تمومش کنم. هفت سال پیش وقتی متن اصلی مقاله به دستم رسید دربارش اینجا نوشته بودم.




فلسفه زندگی شویی

درخواست حذف اطلاعات

قبلا چندتا کتاب به زعم خودم مز ف اینجا معرفی ، حالا این کتابم به اون فهرست بیفزایید. ناشر ابتدای کتاب مقدمه ای آورده که این مجموعه چکیده یا بخش هایی از آثار معروف و حجیم هست که با هدف راحت تر خواندن برای مخاطبان منتشر شده، البته این قیدم آورده که ممکنه چنین کاری باعث افت کیفیت آثار اصلی هم بشه. هرچند قبل خواندن کتاب به نظرم این ایده جالب اومد ولی بعد خواندن نظرم عوض شد. شاید هم فقط این کتاب برای چنین ایده ای مناسب نبود، نمی دانم. اسم کتاب با محتوایش همخوانی نداشت و در همان حد رمان بود، رمانی ناقص، نشانی از فلسفه در کتاب یافت می نشود.

به جز این شش کتاب دیگم از همین مجموعه هست که احتمالا اونام در همین حد باشند.

تنها جملات مفید کتاب شاید چند جمله ای باشه که با عنوان قاعده کلی نوشته شده, از جمله:

- شرارت، چاپلوسی، فلاکت و عشق تنها مختص زمان حال هستند.

- عشوه گری طمع را از بین می برد.

- هیچ مردی تاکنون قادر به کشف راهی برای دادن پندی دوستانه به یک زن نبوده است. حتی اگر آن زن, زن خودش باشد.

- وقتی زن و مردی یکدیگر را به دست می آورند, تنها است که می داند کدامشان دیگری را به دست آورده است.

-بیش از آنکه مردهای زن باره زن ها را اغفال کنند, خود زن ها هستند که زن های دیگر را به فساد می کشند.

- اکثر مردها حتی اگر کاملا روحیه ی لازم برای تحمل وضعیت دشوار را نداشته باشند، همیشه کمی روحیه برای کنار آمدن با این وضعیت را دارند.

اوصیکم که بهتره اصل آثار را خواند نه چکیده و بخش کوچکی از آنها را.

فلسفه زندگی شویی



رانت های بلیطی و املاکی

درخواست حذف اطلاعات

در جلسه ای تی بودم که در میانه ی جلسه بلیط های جشنواره فجر را میان حاضرین تقسیم د. کلا در این سه سالی که حس بد تی بودن را تجربه کرده ام هر سال هنگام برگزاری جشنواره موسیقی و فجر تکاپو و رقابتی در میان کارمندان برای تصاحب بلیط های این دو جشنواره شکل می گیرد. کارمندانی که مطمئنم اغلب آنها اساسا فرق موسیقی و خوب را از بد نمی دانند و سال به سال هم علاقه ای برای رفتن به کنسرت و سینما ندارند ولی مفت بودن این بلیط ها باعث می شود صندلی هایی که علاقه مندان واقعی سینما و موسیقی باید روی آن بنشینند به کارمندان موسیقی نفهم و سینمانشناس دربیاید.
رانت بلیط جشنواره موسیقی و فجر شاید از کوچک ترین رانت هایی باشد که نصیب وابستگان و جیره خواران تی می شود. هر کارمند ناکارآمد تی در ایران در طول دوران کار خود حداقل یک بار از طریق تعاونی های مسکن کارکنان اداره اش زمین یا خانه ای با قیمت هایی بسیار کمتر و ویژه دریافت می کند که همین یک مورد به تدریج با افزایش قیمت زمین و مسکن در ایران تبدیل به سرمایه ای عظیم برای او می شود، پدر و مادر کارمند من یکی از همین رانت خواران هستند. به تدریج که مساحت ا گسترش می یابد زمین های کشاورزی و روستاهای اطراف به شهر می پیوندند و اغلب شرکت های تعاونی مسکن کارکنان ادارات تی به راحتی می توانند مجوز تغییر کاربری این زمین ها و تقسیم آن بین کارکنان آن اداره را بگیرند و از این محل رانتی شیرین و عظیم برای کارمندان تی فراهم کنند. همین شرکت های تعاونی مسکن ادارات تی از بزرگ ترین زمین خواران و نابودگران محیط زیست ایران هستند که با استفاده از تی بودن خود به راحتی می توانند تمام قوانین را دور بزنند.
بیراه نبود که وقتی جنجال املاک واگذار شده در شهرداری تهران شکل گرفت، قالیباف در پاسخ گفت ما به همه ی تعاونی های مسکن کارکنان تی امتیازاتی می دهیم و این امر پدیده جدیدی نیست.
توزیع رانت در میان تی ها یک مورد و دو مورد نیست، برخی در حد املاک شهرداری است و برخی هم در حد بلیط جشنواره و موسیقی فجر، منطق موجود در هر دوی آنها یکی است و تنها تفاوت در مقیاس آنهاست. رانت خواری تی ها هم از همین مقیاس های د بلیطی شروع می شود و به تدریج به سطحی در اندازه زمین و مسکن می رسد.




جامعه شناسی کوروش از 1350 تا 1395

درخواست حذف اطلاعات

[منتشر شده در فصلنامه دربند شماره 2، دی ماه 1395]


حضور هزاران نفر در پاسارگاد برای گرامیداشت کوروش باعث شد برخی این را مسئله ای و هویتی تلقی کنند و با نگاه های مختلفی در نقد و یا تائید آن سخن بگویند. برخی از ون این اتفاق را محکوم کرده و خواستار مقابله حاکمیت با چنین اتفاقاتی شدند. ملی گرایان نیز آن را پاسخی به تجزیه طلبان قومی تفسیر د و آن را نشانه ی وطن پرستی ایرانیان دانستند. نگاه رسمی هم طبق معمول این اتفاق را برنامه ریزی شده توسط رسانه های خارجی و برخی وابستگان داخلی آن ها دانست و بلافاصله تعدادی را هم بازداشت کرد. وجه مشترک تمامی این رویکردها این بود که امری غیرعادی و مسئله ای مهم رخ داده است که دارای پیام ها و پیامدهای و اجتماعی است. همه ی این نگاه ها علیرغم تفاوت در قضاوتشان نسبت به این امر در این جنبه اشتراک نظر داشتند که جمع شدن شهروندان در یک محیط مسئله و یا حتی معضلی است، همه ی این رویکردها گردهمایی 7 آبان را دارای پیام ها و پیامدهای و اجتماعی می دانند و فقط در خوب یا بد بودن آن اختلاف نظر دارند.

در این نوشتار فارغ از تمامی این نگاه ها به دو سؤال می پردازیم:

1. آیا اساساً هرگونه ی که بدون درخواست و حمایت حاکمیت رسمی برگزار شده را باید مسئله دانست؟

2. آیا کوروشی که در آبان 95 مردم سعی در بیدار ش داشتند همان کوروشِ آسوده بخواب سال 1350 بود؟


ادامه مطلب



خودخواهی سازمانی

درخواست حذف اطلاعات
[منتشر شده در سایت های فرارو، روز نو، دمادم، بازار نیوز و بولتن]
تا پیش از کارمند شدن فکر می ناکارآمدی و فساد شاخصه اصلی بروکراسی ایرانی است ولی تجربه ی کارمندی بیانگر آن بود که خودخواهی سازمانی را هم باید به این فهرست افزود. صفاتی که نه تنها در سطح ساختاری این نظام بلکه در سطح فردی اعضای آن هم قابل ردی است. خودخواهی سازمانی به این معنی که این ساختار به جای آنکه در خدمت جامعه و ایفاگر نقش های محول بدان باشد در خدمت خود و منافع متصدیانش است. در چارچوب این خودخواهی سازمانی منابع و امکانات سازمان به جای آنکه در خدمت عموم جامعه باشد به مصرف شخصی متصدیان آن می رسد. سازمانی که وظیفه ی محول اش رتق و فتق موضوعی از امور جمعی است، بیش از آنکه دغدغه جمع را داشته باشد در خدمت امیال و منویات کارکنان خود است. ادامه مطلب



100 کتاب برتر جامعه شناسی قرن بیستم

درخواست حذف اطلاعات

[منتشر شده در فصلنامه نقد کتاب علوم اجتماعی]


در سال 1997 انجمن بین المللی جامعه شناسی پیمایشی را در بین اعضای خود برای ارزی انتقادی میراث جامعه شناسی در قرن بیستم انجام داد که نتایج آن در کنگره جهانی انجمن بین المللی جامعه شناسی در سال 1998 اعلام شد. در این پیمایش انجمن جهانی جامعه شناسی از اعضای خود خواست هر 5 کتاب منتشر شده در قرن بیستم را که در حرفه آنها به عنوان جامعه شناس تاثیرگذار بوده را انتخاب کند. در این نظرسنجی 16 درصد از اعضای انجمن بین المللی جامعه شناسی یعنی 455 نفر از 2785 نفر شرکت د.[1]

هرچند 19 سال از انجام این نظرسنجی می گذرد و مراجع دیگری هم با روش های متعدد کتاب های دیگری را به عنوان کتاب های برتر جامعه شناسی اعلام کرده اند ولی تقریبا می توان گفت از بین تمامی این فهرست ها؛ کتاب هایی که توسط انجمن بین المللی جامعه شناسی اعلام شده اند در بین اجتماع علمی جامعه شناسان از اعتبار و پذیرش بیشتری برخوردار هستند. شاید یکی از ابهامات این فهرست چگونگی تعریف کتاب جامعه شناسی و تفاوت آن با کتاب های سایر حوزه های علوم اجتماعی نظیر اقتصاد، علوم ، مطالعات فرهنگی، انسان شناسی و ... باشد. همچنین محدود بودن دایره زمانی آن به کتاب های منتشر شده در قرن بیستم نیز از دیگر نقصان های فهرست حاضر است. علیرغم این کاستی ها و ابهامات این فهرست به دلیل اینکه حاصل یک نظرسنجی در بین جامعه شناسان و اجرا شده توسط مهم ترین اجتماع علمی جامعه شناسی است؛ ارزش تامل و تعمق دارد.

ادامه مطلب